Ғылыми стиль: терминдер, анықтамалар, ғылыми баяндама мен мақала жазу
Ғылыми стильдің тілдік белгілері: логикалық жүйелілік, терминдер мен анықтамалар, ғылыми мақала, тезис және аннотация жазу мәдениеті.
Ғылыми стиль — ғылым, техника, өндіріс және жоғары оқу орындарының саласында білімді жинақтау, жүйелеу және жеткізу мақсатында қолданылатын стиль.
Басты белгілері:
1. Логикалық жүйелілік пен нақтылық (дәлелсіз болжамдар мен сезімге берілмеу);
2. Терминдердің мол қолданылуы (әр сөздің бір ғана мағынада, өз терминдік шеңберінде жұмсалуы);
3. Деректер мен сілтемелерге, формулалар мен сызбаларға сүйену;
4. Тұлғасыз, объективті баяндау (көбіне 3-жақтан немесе «зерттеу көрсеткендей», «анықталды» деп айтылуы).
Ғылыми тіл сипаты
Ғылыми стиль үш тармаққа бөлінеді:
1. Таза ғылыми жанрлар: монография, диссертация, ғылыми мақала, баяндама;
2. Ғылыми-оқу жанрлары: оқулық, оқу құралы, лекция, дәріс жазбасы;
3. Ғылыми-көпшілік жанрлары: ғылыми очерк, журнал мақалалары, танымдық энциклопедиялар.
Ғылыми жанрлар
Ғылыми мақала халықаралық IMRAD құрылымына негізделеді:
- Кіріспе (Introduction) — зерттеудің өзектілігі мен мақсаты;
- Әдістер (Methods) — қандай дереккөздер мен тәсілдер қолданылды;
- Нәтижелер (Results) — алынған ғылыми жаңалықтар мен көрсеткіштер;
- Талқылау және Қорытынды (Discussion & Conclusion) — нәтиженің ғылымға қосар үлесі.
Аннотация — ғылыми жұмыстың мазмұнын 100-150 сөз көлемінде қысқаша түйіндейтін төлқұжаты.
Академиялық жазылым қағидасы
Ғылыми стильде бейнелі троптар (метафора, теңеу) мен көркемдегіш одағайлар қолданылмайды.
Ғылыми зерттеу жүргізу кезінде төмендегі қағидаттарды ұстаныңыз:
